Jumat, 30 September 2011

Ambilan Sibasaon 9 Oktober 2011 Nats. Psalmen 68,3-7


MARPANGARAPAN BANI TUHAN
AMBILAN SIBASAON 9 OKTOBER 2011 NATS PSALMEN 68,3-7

PARLOBEINI
            Psalmen 68 isobut do “Nyanyian Kemenangan” bani bangsa Israel halani campur tanganni Naibata bani mamboban sidea ibagas perjalanan sejarah na sangat panjang. Isombah sidea do Naibata sebagai raja (bnd Psalm 24), memimpin sidea menuju hubani kemenangan na gemilang. Doding on idodingkon bani sada perayaan i  Jerusalem aima memperingati kemenanganni  sidea dob das i tanoh perjanjian ai (Kanaan). Psalmen on berasal humbani zaman pengembaraan i halimisan, na ija Naibata isombah sidea sebagai raja na gagah perkasa mantaluhon musuh-musuhni sidea anjaha memproteksi bangsani ai humbani segala gangguan.  Humbani Psalmen on tercermin do sonaha sidea bungkas hun Masir anjaha sonaha Naibata manogu-nogu (membimbing) sidea i Halimisan ronsi das hubani sonaha Ia menaklukkan penguasa-penguasa bani tanoh perjanjian ai. Doding oin ma na torus berkumandang das hubani zamanni raja Daud bahkan das hubani abad 4 pe totap do on berkumandang bani peribadahanni Jahudi.

HATORANGAN
            Paima ayat perikopta on ipatorang do sonaha hamuliaon pakon habisangonni Tuhan in padaohkon sagala abad bani pardalananni bangsaNi. Bani na mamboan poti parpadanan ai pe sidea gabe mambur merap do kuasani bangsa na legan. Naibata na gok kuasa in pataridahkon kedahsyatanni i tongah-tongahni bangsaNi halani kuasa aha pe lang na boi mandohori hamuliaonni Tuhan in. Poti parpadanan bani bangsa ai ipahami sebagai ianan hapansingonni Naibata anjaha na so boi dohor hunjin sobali imam-imam pakon na itodoh mangangkat poti ai (samintolah ma munsuh). Kehadiranni Naibata i tongah-tongahni bangsaNi  (hadir dan bertindak) ijai homa do kuasani musuh lintun halani mabiar; igambarhon songon timus na niombuskon janah songon lilin malala bani apuy, sonai do bois sagala parjahat ilobei ni Naibata. Masalah keamanan aima sada hal na fatal bani pardalananni sidea i halimisan, halani masa do penyerangan atap pe penyerbuan tiba-tiba oleh bangsa-bangsa sekitar anjaha sada na mahol do manramotkon ganup bangsa ai anggo adong ma na mengancam sidea. Halani ai do ase songon na lobih pantarimakasihkononni sidea pasal sonaha Naibata padaohkon sagala musuh-musuh na mengancam sidea.
Anggo hadir ma Naibata sebagai pelindung bani pardalananni sidea gabe tenteram ma sidea anjaha lang dong  be uhur  parsangsian. Keadaan on ma mambahen memungkinhon bani sidea marolob-olob anjaha marsurak-surak ibagas malasni uhur. Na boi mangahapkon on aima halak parpintor (LAI: orang-orang yang mengasihi Tuhan). Hunjon na botoh bahasa malasni uhur boi terjadi sedo halani nihil tantangan bani  goluhta tapi aima anggo ihaholongi hita Tuhan janah manggoluh ibagas na martengerni uhur huBani. Halak na mardalan bani hapintoron (jalan yang benar) anjaha paruhur na pintor (jujur) lang anjai irajai gobir pakon biar, tapi na manggoluh ibagas dosa sai tong do ia ipambiar-biari uhurni.
Pamujion pakon pandodingon na sintong aima anggo adong pengalaman pakon pengakuan pasal horjani Tuhan in. Anggo domma sognon in lang be pitah pamangan na mamuji tapi tubuh humbagas uhur (porluni uhur). Menghadirhon “suasana” tikki pardalanan ai janah sonaha pangapitionni Naibata hubani bangsaNi – on ma na ihadirhon bani tiap generasi sehingga bani peribadahan i Jerusalem pe iparatah do tong pasal pengalaman ai. Ase sada hal na inti botul do bani  goluhni halak Kristen ase torus menghadirkan sonaha Naibata marhorja (bani sejarah ni bangsaNi sonai age bani sejarahni goluhta) ase pamujion ai torus adong (berkumandang) banta. Hasaksian pasal horjani Tuhan in bani  goluhta, in do mambahen hita boi mangidah goluh on ibagas na optimis; ai dob ibotoh  hita sonaha Naibata paluahkon hita humbani ketertindasan halani uhur biar, ijin do hita mampu membangun spirit na baru marhasoman puji-pujian bani Tuhan in.  Istilah “margareta i halimisan” (LAI: berkendaraan melintasi awan-awan) aima gelar na ibere hubani Jahowa, na bersumber humbani naskah suci Ugarit i Siria, na ija dewani sidea isobut “penunggang awan-awan”, sedo sinkritisme tapi humbani galian ai tarbotoh bahasa sungguh termasyur do dewa prnunggang awan-awan on. Sebagai bahasa puitis laho manggambarhon bahasa Naibata hadir sebagai na tertinggi anjaha boi mangawasi haganupan aktivitasni hajolmaon (omni present). Sekaligus patugahkon bahasa Naibata marianan gijang i atas langit janah lang adong na mangatasi kuasani ai (bnd Psalm 29).
Tapi na mambahen lebih spesifik Naibata ni Israel sebagai raja na gijang ai, aima sifat na  imiliki justru lang adong imiliki oleh penguasa atap pe dewa na legan, aima:  “Bapa ni na tading maetek, Panguhum bani na mabalu,
 na pajabuhon halak na tarpunjung pakon  na padaratkon halak na tartutup hu hadoharon. Naibata ni Israel lang angkuh halani hagijangonni tapi dohor do Ia hubani halak na etek. Lang adong age sada humbani bangsani na terlantar, na so mandapot hak na sepatutni. Ia sebagai raja, sirsir gabe bapa bani na tading maetek, sebagai jaminan kenyamanan pakon masa depan  hidup hubani halak na lang  dong be bapa pakon inangni; sonai do homa mempertahankon  hak ni na mabalu (somal do anggo domma mabalu lanjar iperlakuhon dengan tidak adil marhitei na merampas hak ni), na tarpunjung pakon na tartutup pe gabe sindohorni Tuhan in do. Kepemimpinan na adong bani  sedo untuk mengkelaskon Ia pitah marianan bani ianan na gijang tapi justru menempatkon ia gabe hasoman ni “na etek”. Gereja do na mewarisi sifat on, aima sifat pelayanan hubani ganup lapisan. Kristus sandiri do na gabe usihan pasal on janah ijon ma tarbukti kegemilanganni Tuhan in. Lang adong sahalak raja na bersedia gabe halak na etek, na masuk bani kehidupanni halak na tertekan, terasing pakon halak na butuh kasih sayang pakon perhatian. Naibata manggomgomi bangsaNi marhiteihon kuasa na lang tardohori jolma tapi ipatoruh do diriNi ase jumpahan homa halak na masombuh anjaha halak na menderita.
HAHONAAN
-       Torus ma hita mamparayak panandaion na sintong hubani Tuhan in, ase holong hita huBani  anjaha marhatotapon uhurta riap pakon Tuhan in.
-       Uhur biar pakon gobir na gati mambahen hita mandolei, domma italuhon Naibata in. Halani ai ulang ma hita sangsi
-       Puji janah dodingkon hita ma tongtong Tuhan in ase totap ibagas malasni uhur goluhta on. Marpangarapan ma tongtong hubani Tuhan in, ai ijin do hagoluhan na sadokahni-dokahni in. Amen  Hal. No.  334,1+4           itobeliharpurba.blogspot.com

Kamis, 22 September 2011

Sibasaon 2 Oktober 2011 Nats Psalmen 78,32-35


PENGALAMAN: GURU NA MAHARGA
AMBILAN SIBASAON 2 OKTOBER  2011 NATS PSALMEN 78,32-35

PARLOBEINI
            Psalmen 78 on ituliskon si Asap anakni Berekia, ginomparni si Gersom humbani morga Lewi (1 Kron 6:39). Si Asap aima pimpinan kelompok pemusik, composer,  pakon penata peribadahan i rumah panumbahan i Jerusalem. Buei do doding Podah humbani si Asap  na isuratkon bani Psalmen, patugahkon wawasan pakon pengalaman rohani na imiliki si Asap bani dirini tarlobih bani bangsa Israel.
Psalmen 78 on ituliskon sebagai sada podah  hubani bangsa Israel ase taat, setia, stabil bani hubunganni dompak Naibata. Isobut do homa psalmen on Sejarah halani patugahkon pasal sejarah  pardalananni bangsa Israel hun Masir nari manlopusi halimisan. Hansi na sihol patugahonni sedo berita kronologisni tapi sonaha pengalaman hidup antara bangsa Israel hubani Naibata.  Ketidakstabilan telah terjadi sepanjang sejarah, na ija bani sada sisi: Naibata torus mambohali bangsaNi marhitei perlindungan awan pakon apuy (78:14), mambere sipanganon pakon siinumon (78:24), perlindungan (78:13); tapi sebalikni sikapni bangsa ai huBani justru pemberontakan, perbuatan dosa, manlajoui Naibata  (78:17, 40, 56),  penyelewengan marhitei sisombahon na legan,patubuhkon simburu pakon ringis ni Naibata  (78:58) Kesimpulan na boi sobutonta: kebaikan dibalas dengan kecurangan, tidak tahu berterima kasih anjaha mambahen Naibata pitah sebagai pemenuh kebutuhan hansa; sada pola hidup na hurang dear.
Tujuanni Podahni si Asap aima: ase ibahen sidea Naibata hatengeran ni uhur ni sidea. Anjaha ulang ihalupahon pambahenan ni Naibata, na banggal ai, tapi ihorjahon ma titahni,  ase ulang sidea gabe doskon ompung ni sidea, ai ma sundut siparbalik anjaha sipanggeori, sundut na so totap uhurni, anjaha tonduyni seng totap bujur dompak Naibata (78:7-8)

HATORANGAN
            Gambaran hubunganni bangsa Israel hubani Naibata aima sada hubungan  na lang ongga terputus, age pe gok dosa pambahenanni bangsa ai tapi bani ujungni totap do taridah idopni uhurni Naibata na mambere pengampunan hubani sidea anjaha mangkaholongi sidea. Sebelum ayat 32 ipatorang do sonaha ringisni Naibata hubani bangsa ai tikki ibere hubani sidea sipanganon aima leto secara berlimpah-limpah. Ibere Tuhan pe leto on aima mambalosi pamaksani sidea hubani si Musa marhiteihonni na dob bosan sidea bani manna (4 Musa 11,31-35). Na ipatangkas si Asap ijon aima kerakusan na adong bani sidea. Tikki buei pasu-pasu ni Naibata gabe tamak do sidea. Akibatni iuhum Naibata sidea tikki omom janah manghilhili gulei ai bani pamanganni sidea, iuhum Naibata do sidea anjaha rasei ma buei halak na rakus-rakus ai. Kerakusan na imaksud sedo pitah rakus pamangan tapi rakus bani pikkiran. Songon hata: “Na sadari on pe lape salpu, domma pasirsirhon untuk ari patar”, atap pe goluh na irajai ambisi. Manggila do Naibata hubani sidea anjaha ibunuh do sidea. Porlu tangkas banta bahwa Naibata lang ongga berencana laho manraseihon bangsani ai tapi halani dosani sidea gabe tubuh ringisni Naibata anjaha ringis ai ma mambahen hona uhum sidea. Mungkahni uhum na ijalo sidea aima halani dosani sidea; janah dosa memang selalu berhubungan hubani  ancaman pakon kematian. Bani peristiwa ai gabe ibunuh do na sangap-sangapni sidea anjaha rasei na maposoni Israel. Age pe sonai ganup na masa ai, inunut sidea do mardousa, anjaha seng ihaporsayai halongangan na binahenni (ay 32). Hahengkengonni Israel tangkas taridah ijon halani age pe domma ipaingat Naibata sidea marhitei kejadian na tragis ai totap ope inunut sidea mardosa. Hunjon botohonta bahasa kuasani dosa memang lang sahali tumang roh, tapi torus do marhorja  laho manarik jolma in ronsi gabe milikni. Dosa anggo ipelihara pasti do berkembang anjaha dob dokah honsi menjerat, mambahen hita lang mampu be kaluar hunjai. Dosa do homa na boi manutup panonggorta pasal horjani Naibata. Sarupa songon partubuhni sada poyon i juma, anggo ipaturt-turut do halong anjaha marganjang, dokah-dokah salih do gabe harangan. Anggo domma songon ai, maningon imason ma use songon na mambuka juma na baru. Menolak kuasa dosa maningon do  gabe sada keputusan na lang boi itunda-tunda; selagi boi ope italuhon hita. Tarsarupa songon sada halak na manunda-nunda horjani, gabe bertumpuk ma janah lang be boi ihorjahon halani domma mabahat tu.  Hahengkengon parohkon ringisni Naibata anjaha marhiteihonni ai gabe iboiskon do ari-arini sidea anjaha tahunni sidea gabe hasonggotan. Bani terjemahan lama: “dipendekkannya umur mereka dan tahun-tahun hidup mereka dipenuhi-Nya dengan ketakutan dan malapetaka”. Majangin do tongon anggo manggila Naibata hansi pe ibagas ai lang motif kekejaman pakon pemusnahan na gabe cirini horjani Naibata. Secara universal Naibata bertindak hubani bangsaNi, ra do marhiteihonni ringisni hubani sasahalak – boi ai marpangkorhon hadearon hubani na legan. Tontu halak na hona ringinsni Naibata aima halak na bersekongkol pakon dosa anjaha gabe sipanlawan hubani Tuhan in. Bani ayat 34 – 35 terjadi do hamubahonni uhur bani bangsa ai marhitei na mandilo goranni Tuhan. Tongon lang tarbahen hita manggoluh sempurna tapi sihol ni uhur mulak hubani dalannni Tuhan in mambahen ipatalup hita use. Pertobatan (metanoia : marbalik, lobih humbani sekedar panosalan tapi perubahan das hubani lahiriah anjaha totap bertahan ibagas rosuhni Jahowa). Tongon anggo itoruskon hita mambasa perikop on das hubani ayat 72, sai na iulaki sidea do use mangkorjahon dosa in. Na porlu humbani podahni si Asap on, aima ase bangsa ai (sonai age hita) memiliki kestabilan iman pakon tindakan. Ulang ma haporsayaon na iombang-ambingkon persoalanni tanoh on halani lang jumpah hita mattinni hubungan pakon Tuhan in anggo lang adong kestabilan ai. Kecerdasan spiritual termasuk do ai halak na manggoluh bani pengendalian diri janah margogoh manlawan sura-surani tanoh on.  Pitah marhitei kuasani Naibata Sitimbulan in do boihita monang mandompakkon bagei-bageini pargoluhan on.

APLIKASI
-          Gelombang kehidupan on boi do mengombang-ambingkon hita bahkan mambahen hita mabaor bani rosuh-rosuhni dosa. Pangkei ma hita janah pakei hita ma sinjata na humbani Naibata ase monang hita mandompakkon akal-akalni sibolis in (Ef 6:11)
-          Hatani Tuhan sekaligus do ai sebagai podah banta. Anggo podah berhubungan hubani tindakan pakon keputusan mandalankon goluh. Hatani Tuhan in ma na gabe rigapan anjaha panondang bani pardalananni goluhta (Psalm 119:105)
-          Marlajar humbani kesalahan aima guru na bijak. Aha pen a ongga masa bani goluhta ase  bahen hita ma ai sebagai pelajaran pakon evaluasi banta ase lambin dear goluhta.
-          Mangirikkon Tuhan: aima anggo ra hita mengubah haluanni goluhta – humbani na irajai hisap-hisapni dunia on gabe patundukkon diri bani Tuhan in.

Medan, 21 September 2011
Pdt Ito Belihar H Purba, STh